SGK Genelgesi 2019/17 – Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim İşlemleri

Bu Genelge 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa (bundan sonra Kanun olarak anılacaktır) göre yapılan genel sağlık sigortası tescil işlemlerine, genel sağlık sigortası hak ve yükümlülükleri ile genel sağlık sigortası kapsamı dışında kalanlar için yapılacak işlemlere ilişkindir.

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

Sayı : 63665751-100-E.11934538

 

GENELGE

2019/17

1. Genel Açıklamalar

Bu Genelge 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa (bundan sonra Kanun olarak anılacaktır) göre yapılan genel sağlık sigortası tescil işlemlerine, genel sağlık sigortası hak ve yükümlülükleri ile genel sağlık sigortası kapsamı dışında kalanlar için yapılacak işlemlere ilişkindir.

Kanunla getirilen genel sağlık sigortası hükümleri ile hak ve yükümlülüklere ilişkin Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği 18/4/2014 tarihli ve 28976 sayılı Resmi Gazete’de (10/11/2017 tarihinde değişiklik yapılmıştır.); Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ise 28/12/2011 tarihli ve 28156 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu bağlamda kanun, yönetmelik ve tebliğ hükümleri gereğince genel sağlık sigortalılığı hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla kişi, kurum, kuruluş ve birimlerimizce yürütülecek işlemler aşağıda açıklanmıştır.

2. Genel Sağlık Sigortası Kapsamı

Kanunun 92 nci maddesinde, “kısa ve uzun vadeli sigorta kapsamındaki kişilerin sigortalı ve genel sağlık sigortalısı olması, genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerin ise genel sağlık sigortalısı olması zorunludur”,

Kanunun 62 nci maddesinde, “Bu Kanun gereğince genel sağlık sigortasından sağlanacak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlanmak, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler için bir hak, Kurum için ise bu hizmet ve hakların finansmanını sağlamak bir yükümlülüktür.

Sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan genel sağlık sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler yararlandırılır.

Bu Kanun kapsamındaki kişilere sağlanacak sağlık hizmetleri ve diğer haklar ile kişilerden alınan primlerin tutarı arasında ilişki kurulamaz”,

hükümleri yer almaktadır.

Kurumumuzca finansmanı sağlanacak sağlık hizmeti ve hakların belirlenmesi açısından genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin belirlenmesi önem arz etmektedir.

Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ikametgâhı Türkiye’de olan kişilerden;

– (a) ve (b) bendinde; Kanunen zorunlu ya da isteğe bağlı olarak sigortalı sayılan kişiler,

– (c) bendinde;

■ Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar ile gelir tespiti yapılmaksızın genel sağlık sigortalılığı ya da bakmakla yükümlü olduğu kişi bulunmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocuklar,

■ Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü sahibi ve vatansız olarak tanınan kişiler,

■ 2022 sayılı Kanun kapsamında aylık almakta olan kişiler,

■ 1005 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler,

■ 3292 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler,

■ 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler,

■ 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz faydalanan kişiler ile ana ve babası olmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocuklar,

■ Harp malûllüğü aylığı alanlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamında aylık alanlar,

■ 442 sayılı Kanununun ek 16 ncı maddesine göre aylık alan kişiler,

■ 2913 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler,

– (d) bendinde; ülkemizde kesintisiz bir yıldır ikamet etmekte olan yabancı ülke vatandaşlarından talepte bulunan kişiler,

– (e) bendinde; 4447 sayılı Kanun gereğince işsizlik ödeneğinden, ilgili Kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden ve 1/1/2020 tarihi sonrasında Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinden yararlandırılan kişiler,

– (f) bendinde; bu Kanun veya bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık alan kişiler,

– (g) bendinde; yukarıdaki bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar,

yine Kanunun 60 ıncı maddesinin;

– yedinci fıkrasında; ülkemizde öğrenim görmekte olan yabancı uyruklu öğrencilerden talepte bulunan kişiler,

– sekizinci fıkrasında; avukatlık stajı yapmakta olanlardan bu Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayan kişiler,

– dokuzuncu fıkrasında; 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun hükümlerine göre haklarında koruyucu tedbir kararı verilen kişilerden genel sağlık sigortalısı olmayan ve genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına da girmeyen veya genel sağlık sigortası kapsamında olup sağlık yardımlarından yararlanamayan kişiler,

– onuncu fıkrasında; 4769 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Eğitim Merkezleri Kanunu kapsamında hizmet öncesi eğitime alınan kişiler,

– onbirinci fıkrasında; ana veya babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmayanlardan lise ve dengi öğrenimden mezun olanlar ile yükseköğretimden mezun olan ve bakmakla yükümlü olunan kişi ya da 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılmayan kişiler,

– onikinci fıkrasında; askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar, yedek subay öğrencileri ve adayları, askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları,

– onüçüncü fıkrasında; Uluslararası Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşmaları kapsamında Türkiye’de eğitim ve öğretim gören yabancı uyruklu misafir askeri personel ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinden, söz konusu anlaşmada sağlık hizmeti giderleri, kabul eden devlet tarafından karşılanacağı hüküm altına alınan kişiler,

– ondördüncü fıkrasında; Uluslararası Eğitim İşbirliği Anlaşmaları kapsamında Türkiye’de Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında eğitim ve öğretim gören yabancı uyruklu misafir personel ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinden, söz konusu anlaşmada sağlık hizmeti giderleri, kabul eden devlet tarafından karşılanacağı hüküm altına alınan kişiler,

genel sağlık sigortalısı olarak sayılmıştır.

Kanunun ek 13 üncü maddesinde; Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşlarının Türkiye’de ikamet etmeyen ve 28/7/2016 tarihli ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilenlerin ana, baba, eş ve çocukları ile yine 6735 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilenlerden aynı Kanunun 13 üncü maddesi kapsamında olanlar ile bunların ana, baba, eş ve çocukları, talep etmeleri hâlinde genel sağlık sigortalısı sayılırlar.

Lise veya dengi öğrenimden mezun olanlar 20 yaşını, yükseköğrenimden mezun olanlar ise 25 yaşını geçmemek ve bakmakla yükümlü olunan kişi ya da 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılanlar hariç genel sağlık sigortalısı olmamak şartıyla mezun oldukları tarihi izleyen günden itibaren iki yıl süreyle sağlık hizmetlerinden yararlanma hakları devam etmektedir.

Kanunun 60 ıncı maddesinin onikinci fıkrası kapsamında belirtilen er, erbaş, yedek subay öğrencileri ve adayları, askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları terhis tarihinden itibaren 30 gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanmaya devam ederler.

Ayrıca Kanunun geçici 12 nci maddesi gereğince daha önce ilgili kurumlar tarafından karşılanan sağlık yardımları Kurumumuzca devralınarak, haklarında Kanunun genel sağlık sigortasına ilişkin hükümleri uygulanmakta olan kişiler; 2/5/2012 tarihli ve 28280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Sağlık Sigortası Geçiş Süresinin Tamamlanması ve Kurumların Sağlık Yardımlarının Sosyal Güvenlik Kurumuna Devir İşlemlerine İlişkin Tebliğin 4 üncü maddesinde sayılmıştır.

Yukarıda belirtilen genel sağlık sigortalısı sayılanların dışında kalan;

– Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde bulunan hükümlü ve tutuklular,

– Yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi olduğunu belgeleyen kişiler,

– Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile Kanunun 50 nci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi olanlar,

– Kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen ve temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler,

– Kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen sözleşmeli personelin uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili mevzuatının zorunlu kıldığı hallerde, işverenleri tarafından bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar,

– Ülkemizde oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan ve yerleşim süresi bir yılı geçmeyenler,

– Yurt dışında geçen hizmetlerini borçlanarak aylık bağlanan kişilerden Türkiye’de ikamet etmeyenler,

– 3671 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca milletvekilleri, Yasama Organı Üyeliği ile açıktan atandığı Bakanlık görevi sona erenler ve bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri; ölenlerin aylık veya 5 inci madde gereğince tazminat alan veya müstahak olup da bu tazminatı 5 inci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlar sebebiyle alamayan dul ve yetimleri,

– 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 71 inci maddesine göre Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler,

– 2575 sayılı Danıştay Kanununun 64 üncü maddesi uyarınca Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri,

– 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 64 üncü maddesi uyarınca Yargıtay Birinci Başkanı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcı vekili ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri,

– 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 63 üncü maddesi uyarınca; Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri,

– 7104 sayılı Kanunun 17 nci maddesi uyarınca Genel Kurmay Başkanı, Kara Kuvvetleri Komutanı, Deniz Kuvvetleri Komutanı, Hava Kuvvetleri Komutanı, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı olarak atanmış olanlar ile Orgeneral/Oramiral rütbelerinde bulunanlardan aylıklarını 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre almakta olanlar ve bunların emeklileri ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri,

– Kanunun geçici 20 nci maddesi gereği 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birliklerin personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri, bu sandıklardan aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler,

genel sağlık sigortalısı ve genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmazlar.

Kanunun 61 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yerleşim yerinin Türkiye olmadığı ve 60 ıncı maddenin üçüncü fıkrası gereği genel sağlık sigortası kapsamı dışına çıkılan tarihten itibaren genel sağlık sigortalılığının sona ereceği hüküm altına alınmıştır.

3. Genel Sağlık Sigortalılarının Tescil İşlemleri

3.1. Kurumumuz Sigortalı Tescil Kayıtlarına İstinaden Genel Sağlık Sigortalısı Olarak Bildirimsiz Tescile Tabi Olanlar

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri gereğince sigortalı sayılan kişiler; Kanunun diğer maddelerinde yer almakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında sigortalı sayılacağı belirtilenler ile Kanunun 50 ila 52 inci maddelerinde düzenlenen isteğe bağlı sigortalılar Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) veya (b) bendi kapsamında olmak üzere ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın Kurumumuzca genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir ve bu kapsamda genel sağlık sigortalısı sayılır.

Söz konusu sigortalılık kayıtlarındaki hatalardan dolayı genel sağlık sigortası tescillerinde oluşan hataların düzeltilmesi için öncelikle ilgili sigortalılık kayıtlarının yetkili birimlerince düzeltilmesi esastır.

3.2. Kurumumuz Emeklilik Kayıtlarına istinaden Genel Sağlık Sigortalısı Olarak Bildirimsiz Tescile Tabi Olanlar

Kanun veya Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık alan kişiler Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında olan sigortalılar ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın Kurumumuzca genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir ve bu kapsamda genel sağlık sigortalısı sayılır.

Söz konusu gelir ve aylık kayıtlarındaki hatalardan dolayı genel sağlık sigortası tescillerinde oluşan hataların düzeltilmesi için öncelikle ilgili gelir ve aylık kayıtlarının yetkili birimlerce düzeltilmesi esastır.

3.3. Kurumumuz Primsiz Aylık Kayıtlarına İstinaden Genel Sağlık Sigortalısı Olarak Bildirimsiz Tescile Tabi Olanlar

Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılmayan kişilerden;

– 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre şeref aylığı alan kişiler, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında olmak üzere,

– 28/5/1986 tarihli ve 3292 sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (5) numaralı alt bendi kapsamında olmak üzere,

– 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (6) numaralı alt bendi kapsamında olmak üzere,

– Harp malûllüğü aylığı alanlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamında aylık alanlar ve 15/7/2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemlerin devamı niteliğindeki eylemler sebebiyle kendisine aylık bağlanmış veya gazilik unvanı verilmiş olan kişiler, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (8) numaralı alt bendi kapsamında olmak üzere,

– 11/10/1983 tarihli ve 2913 sayılı Dünya Olimpiyat ve Avrupa Şampiyonluğu Kazanmış Sporculara ve Bunların Ailelerine Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (10) numaralı alt bendi kapsamında olmak üzere,

aylığa hak kazandıkları tarihten itibaren ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın, bu kapsamda genel sağlık sigortalısı sayılır.

Söz konusu kayıtlardaki hatalardan dolayı genel sağlık sigortası tescillerinde oluşan hataların düzeltilmesi için öncelikle ilgili kayıtların yetkili birimlerince düzeltilmesi esastır.

3.4. Kurumumuzca Tespit Edilerek Tescil Edilen Ve Gelir Testine Tabi Tutulan Kişiler

Kanunun 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt (60/1/c-1) bendinde; “harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşların genel sağlık sigortalısı olacağı”,

60/1/g bendinde; “diğer bentlerde belirtilen kişilerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşların genel sağlık sigortalısı sayılacağı”,

92 nci maddesinde; “genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerin genel sağlık sigortalılığının zorunlu olduğu”,

hüküm altına alınmıştır.

Kanunun 60/1/c-1 alt bendi veya 60/1/g bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olması gereken kişiler, genel sağlık sigortalısı olarak Kurumumuzca tescil edilmektedir.

3.4.1. 60/1/g Bendi Kapsamında Tescili Yapılan Genel Sağlık Sigortalıları

3.4.1.1. 60/1/g Bendi Kapsamındaki Tescil İşlemleri

1/1/2012 tarihi itibariyle Kanunun 60/1/g bendi hariç diğer bentleri ya da fıkraları kapsamında genel sağlık sigortalısı ya da Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi (3/1/10) ile aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişisi olarak sağlık yardımlarından yararlanmakta iken bu durumları sona eren ve yabancı bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan, Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları; sağlık yardımlarından yararlanma haklarının sona erme tarihini takip eden gün itibariyle Kanunun 60/1/g bendi kapsamında, ayrıca Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamına girenler hariç olmak üzere; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olmakla birlikte, 4857 sayılı Kanunun 13 üncü ve 14 üncü maddelerine göre kısmî süreli veya çağrı üzerine çalışanlar, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışıp çalıştığı saat karşılığında ücret alanlar ile bu Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına tabi olanlardan; ay içerisinde yirmi gün ve daha az çalışanlar 82 nci maddeye göre belirlenen aylık prime esas kazanç alt sınırı üzerinden Kurumumuzca resen tescil edilmektedir.

Kanunun 60/1/g bendi kapsamında resen tescil edilen kişilerin yanı sıra;

– Sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde olup 60/1/g bendi kapsamına geçmeyi,

– Gelir seviyesi asgari ücretin üçte birinin altında olup, gelir testine yeniden müracaat etmeksizin 60/1/g bendi kapsamına geçmeyi,

talep edenler, bu kapsamda genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmektedir.

Kanunun 60/1/g bendi kapsamında tescil edilen kişilerin tescil ve gelir testine ilişkin işlemleri bu Genelgenin ilgili bölümündeki düzenlemelere göre yapılmaktadır.

Sigortalının veya gelir/aylık alan kişinin vefat etmesi sonucunda bakmakla yükümlülüğü sona eren kişilerden herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayanların, bu kapsamda tescil edilmesi gerekmektedir.

Tamamı İçin Tıklayınız

Both comments and pings are currently closed.

YORUMA KAPALI

Mevzuat & Sistem Alomaliye | AbaciPark